برای انجام آندوسکوپی فوقانی معده، رعایت چند نکته قبل و بعد از آندوسکوپی ضروری است تا هم نتیجه بررسی دقیقتر باشد و هم احتمال بروز عوارض کاهش پیدا کند.
برای اینکه آندوسکوپی معده با آمادگی مناسب و کمترین احتمال عارضه انجام شود، قبل و بعد از آن این نکات را رعایت کنید:
قبل از آندوسکوپی:
- طبق دستور پزشک ۸ ساعت ناشتا بمانید و از ۶ ساعت قبل از آندوسکوپی نیز نوشیدنی نخورید.
- فهرست داروهای مصرفی، بهویژه داروهای رقیقکننده خون و دیابت، را به پزشک اطلاع دهید.
- بیماریهای زمینهای، حساسیت دارویی و بارداری احتمالی را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر برخلاف دستورالعمل غذا یا نوشیدنی مصرف کردید، حتماً به مرکز آندوسکوپی اطلاع دهید.
بعد از آندوسکوپی:
- تا زمانی که بیحسی گلو برطرف نشده، چیزی نخورید و ننوشید.
- در صورت دریافت داروی آرامبخش، تا ۲۴ ساعت رانندگی نکنید و الکل ننوشید.
- پس از اجازه پزشک، با نوشیدن مایعات و خوردن غذاهای سبک شروع کنید.
- گلودرد خفیف یا نفخ ممکن است موقتی باشد؛ اما در صورت درد شدید، تب، تنگی نفس، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
آندوسکوپی دقیق توسط دکتر فائزه الماسی
تجربه آندوسکوپی دقیق، بدون درد و مطابق استانداردهای روز دنیا در محیطی تخصصی و آرام.
مواردی که قبل از آندوسکوپی باید با پزشک خود در میان بگذاریم!
پیش از انجام آندوسکوپی و آمادگی قبل از آندوسکوپی، اطلاعرسانی دقیق به پزشک درباره وضعیت سلامت و سوابق پزشکی نقش مهمی در افزایش ایمنی و دقت این بررسی تشخیصی دارد. در ادامه نکات مهمی که باید به پزشک معالج خود اطلاع دهید را بررسی کردهایم.
- وجود هرگونه بیماری زمینهای مانند بیماریهای قلبی، ریوی، دیابت، فشار خون یا مشکلات انعقادی خون.
- سابقه جراحیهای قبلی، بهویژه جراحیهای مرتبط با معده، روده یا مری.
- مصرف داروهای روزانه، از جمله قرص های آسپرین، اسویکس، پلاویکس، وارفارین و آمپولهای هپارین یا آنوکساپارین و هر نوع از داروهای رقیقکننده خون، داروهای دیابت، داروهای قلبی و مکملهای غذایی.
- داشتن حساسیت یا آلرژی به داروها، مواد بیحسی یا داروهای آرامبخش.
- بارداری یا احتمال باردار بودن، بهخصوص در سن باروری.
- سابقه خونریزیهای غیرطبیعی یا کبودی آسان در بدن.
- وجود بیماریهای عفونی خاص مانند هپاتیت یا سایر عفونتهای قابل انتقال.
- بروز علائم گوارشی شدید مانند درد مداوم، استفراغ خونی یا مدفوع تیرهرنگ.
- تجربه قبلی آندوسکوپی و هرگونه عارضهای که در دفعات قبل رخ داده است.
قبل از انجام اندوسکوپی چه کارهایی "ممنوع" است؟
همانطور که در آمادگیهای قبل از کولونوسکوپی تأکید میشود، در اینجا نیز رعایت محدودیتهای قبل از آندوسکوپی، به اندازه انجام توصیههای پزشکی اهمیت دارد که شامل موارد زیر می شود:
- حداقل ۸ ساعت قبل از آندوسکوپی چیزی نخورید و ۶ ساعت قبل از آن چیزی ننوشید، مگر مواردی که پزشک اجازه داده است.
- از مصرف سیگار، قلیان و نوشیدنیهای الکلی پیش از انجام آندوسکوپی خودداری کنید.
- هیچ دارویی را بدون هماهنگی با پزشک قطع یا مصرف نکنید، بهویژه داروهای رقیقکننده خون و ضدپلاکت، انسولین و داروهای دیابت، داروهای فشار خون و قلب و داروهای کاهش وزن و دیابت که تخلیه معده را کند میکنند.
- در روز آندوسکوپی از جویدن آدامس، خوردن آبنبات یا مصرف نوشیدنیهای رنگی پرهیز کنید.
آیا آندوسکوپی درد دارد؟
آندوسکوپی فوقانی معمولاً درد شدیدی ایجاد نمیکند، اما ممکن است هنگام عبور دستگاه از گلو احساس تهوع، فشار یا ناراحتی داشته باشید. برای کاهش این احساس، پزشک ممکن است از اسپری بیحسی موضعی گلو یا داروی آرامبخش استفاده کند.
میزان ناراحتی افراد متفاوت است و به شرایط بیمار، نوع آندوسکوپی و روش آرامبخشی بستگی دارد. اگر درباره درد یا اضطراب حین انجام آندوسکوپی نگرانی دارید، بهتر است پیش از شروع بررسی با پزشک خود صحبت کنید.
آندوسکوپی برای تشخیص چه بیماریهایی استفاده میشود؟
آندوسکوپی با فراهم کردن امکان مشاهده مستقیم داخل دستگاه گوارش، به پزشک کمک میکند علت بسیاری از علائم گوارشی را بهطور دقیق شناسایی کرده و بیماریهای مختلف را در مراحل اولیه تشخیص دهد. این بیماری ها عبارتند از :
- التهاب مری و آسیب ناشی از رفلاکس
- زخم معده و زخم دوازدهه
- التهاب معده یا گاستریت
- تنگی مری و برخی مشکلات بلع
- خونریزی قسمت فوقانی دستگاه گوارش
- تودهها و ضایعات مشکوک مری، معده و دوازدهه
- برخی علل سوءهاضمه و درد مداوم قسمت بالای شکم
- نمونهبرداری برای بررسی بیماریهایی مانند عفونت هلیکوباکتر پیلوری یا بیماری سلیاک، در صورت تشخیص پزشک
نکته مهم: آندوسکوپی بهتنهایی تمام بیماریهای گوارشی را تشخیص نمیدهد و در برخی موارد آزمایش، تصویربرداری یا روشهای دیگری لازم است.
چند ساعت قبل از آندوسکوپی نباید غذا بخوریم؟
ناشتا بودن قبل از آندوسکوپی معده اهمیت بسیار زیادی دارد و معمولاً توصیه میشود بیمار از ۸ ساعت پیش از انجام آندوسکوپی از خوردن هرگونه غذا خودداری کند. همچنین از ۶ ساعت پیش از انجام آندوسکوپی نباید هیچ نوشیندنی بنوشد.
خالی بودن معده و روده باعث میشود تصاویر ثبتشده در حین آندوسکوپی واضحتر و دقیقتر باشند. در برخی موارد، پزشک برای پاکسازی کامل دستگاه گوارش، داروهای ملین یا قرصهای مخصوص تجویز میکند تا هیچگونه مواد غذایی باقیمانده در معده یا روده وجود نداشته باشد.
ناشتا بودن طولانیمدت برای شفافیت تصاویر الزامی است. این موضوع بهویژه برای افرادی که قصد انجام اقدامات درمانی مثل بوتاکس معده را دارند، اهمیت دوچندان پیدا میکند تا پزشک دید کاملی از دیوارههای معده داشته باشد.
اقدامات مهمی که بعد از آندوسکوپی باید انجام دهید
بعد از آندوسکوپی، بیمار برای مدت کوتاهی در بخش ریکاوری تحت نظر قرار میگیرد تا وضعیت عمومی و اثر داروهای آرامبخش بررسی شود. بیشتر افراد پس از گذشت چند ساعت و با تأیید کادر درمان میتوانند به منزل بازگردند. مهمترین مراقبتهای بعد از آندوسکوپی عبارتاند از:
- شروع خوردن و آشامیدن: اگر از اسپری بیحسی گلو استفاده شده است، تا برطرفشدن بیحسی از خوردن و نوشیدن خودداری کنید تا خطر پریدن غذا یا مایعات به راه تنفسی کاهش یابد. زمان شروع تغذیه را از کادر درمان بپرسید.
- رانندگی نکردن: در صورت دریافت داروی آرامبخش، تا ۲۴ ساعت رانندگی نکنید و از انجام کارهایی که به تمرکز و هوشیاری کامل نیاز دارند، بپرهیزید.
- داشتن همراه: اگر آرامبخش دریافت کردهاید، برای بازگشت به منزل به همراه نیاز دارید و بهتر است طبق دستور مرکز درمانی در ساعات اولیه تنها نمانید.
- تغذیه مناسب: پس از اجازه پزشک، میتوانید با نوشیدن مایعات و مصرف غذای سبک شروع کنید و در صورت نداشتن ناراحتی، به رژیم غذایی معمول خود بازگردید؛ مگر اینکه نمونهبرداری یا اقدام درمانی، محدودیت خاصی ایجاد کرده باشد.
- استراحت کافی: تا زمانی که اثر آرامبخش کاملاً برطرف نشده است، از فعالیتهای سنگین خودداری کنید.
- پیگیری جواب نمونهبرداری: اگر حین آندوسکوپی نمونهبرداری انجام شده است، برای دریافت جواب پاتولوژی و بررسی نتیجه به پزشک مراجعه کنید.
گلودرد خفیف، نفخ و احساس پری شکم ممکن است پس از آندوسکوپی ایجاد شوند و معمولاً موقتی هستند. بااینحال، درد شدید یا رو به افزایش شکم و قفسه سینه، تنگی نفس، تب، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
انجمن متخصصان آندوسکوپی گوارشی آمریکا (ASGE) تأکید میکند که پس از آندوسکوپی همراه با مصرف داروی آرامبخش، بیمار باید برای بازگشت به منزل همراه داشته باشد؛ زیرا حتی در صورت احساس هوشیاری، ممکن است تمرکز و واکنشهای او تا پایان روز تحت تأثیر دارو باقی بماند.
آیا آندوسکوپی برای زنان باردار خطرناک است؟
آندوسکوپی در دوران بارداری معمولاً بهصورت روتین انجام نمیشود و پزشک تنها در صورت وجود ضرورت پزشکی، مانند خونریزی گوارشی قابلتوجه، استفراغ شدید و مقاوم به درمان یا مشکلات جدی بلع، انجام آن را بررسی میکند.
در صورت نیاز به آندوسکوپی، متخصص گوارش با همکاری متخصص زنان و تیم بیهوشی، شرایط مادر و جنین، زمان انجام بررسی و نوع داروهای مورد استفاده را ارزیابی میکند. اگر شرایط بیمار اجازه دهد، ممکن است سهماهه دوم برای انجام اقدام انتخاب شود؛ اما در موارد اورژانسی نباید درمان ضروری را صرفاً به دلیل بارداری به تأخیر انداخت.
اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، حتماً پیش از انجام آندوسکوپی این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
شناخت مهمترین عوارض آندوسکوپی که باید بدانید!
پیش از انجام آندوسکوپی، آگاهی از عوارض احتمالی این روش به بیماران کمک میکند با آرامش و آمادگی بیشتری برای انجام آن اقدام کنند؛ هرچند بیشتر این عوارض خفیف و موقتی هستند.
- احساس گلودرد، خشونت صدا یا ناراحتی خفیف در گلو که معمولاً طی چند ساعت تا یک روز برطرف میشود
- نفخ، احساس پری شکم یا آروغ زدن به دلیل ورود هوا به دستگاه گوارش در حین آندوسکوپی
- خوابآلودگی، گیجی یا ضعف موقت به علت مصرف داروهای آرامبخش
- تهوع یا حالت ناخوشایند معده که اغلب کوتاهمدت است
- خونریزی خفیف، بهویژه در صورت انجام نمونهبرداری یا برداشتن پولیپ
- بروز عوارض نادر اما جدی مانند عفونت، واکنش به داروهای بیحسی یا آسیب به دیواره دستگاه گوارش که نیازمند بررسی فوری پزشکی است
جمعبندی نهایی
آندوسکوپی یکی از روشهای دقیق و ایمن برای بررسی بیماریهای دستگاه گوارش است که در صورت انجام صحیح و رعایت نکات قبل و بعد از آن، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و درمان موثر بیماریها دارد.
آمادگی برای آندوسکوپی
رعایت دقیق نکات قبل از آندوسکوپی، به بهتر شدن دقت تشخیص کمک میکند. وضعیت خود را انتخاب کنید:

بدون دیدگاه